ҲУДУДДАГИ ЮРИДИК ШАХС ВАКИЛЛАРИ БИЛАН ДАВРА СУҲБАТИ

Судларнинг асосий вазифалари одил судловни амалга ошириш, инсон ҳуқуқларини қонун доирасида ҳимоя қилиш ҳамда қонунийликни таъминлаш эканлиги барчамизга маълум. Суд тизимида амалга оширилаётган барча ислоҳотлар замирида инсон ҳуқуқлари ва улар ҳуқуқларининг кафолатланиши ётади.
Шу билан бирга, бугунги кунда судьялар томонидан аҳолининг ҳуқуқий онгини ошириш ва қонунларга бўлган ҳуқуқий тушунчаларини шакллантириш мақсадида кенг қамровли тарғибот тадбирлари амалга оширилиб келинмоқда. Бундан кўзланган асосий мақсад эса фуқароларнинг ватан олдидаги ўз ҳуқуқ ва бурчларини англаш, ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, қонунга бўлган ҳурматни шакллантириш, суд тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар замири билан таништириш, суднинг жазоловчи эмас, балки ҳуқуқларни ҳимоя қилувчи тизим эканлиги ҳақида тушунтиришларни амалга ошириш эканлигини эътироф этишимиз лозим.
Шу қаторда фуқароларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтириш, қонунларга бўлган ҳурматни шакллантириш асосий мақсадлардан бири ҳисобланади.
Шунга кўра Зомин туманлараро иқтисодий суди раиси Х.Мадатов томонидан Зарбдор тумани Дўстлик маҳалла фуқаролар йиғини биносида маҳалла аҳолиси ва фаоллар иштирокида Ўзбекистон Республикасининг 2025 йил 20 февралдаги “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш ҳақида”ги ЎРҚ-1032-сонли Қонунининг мазмун-моҳияти юзасидан давра суҳбати ташкил этилиб, тадбир иштирокчиларига мазкур қабул қилинган Қонуннинг мазмун-моҳияти тушунтирилди.
Жумладан, Кейинги йилларда мамлакатимизда энергия ресурсларидан оқилона ва самарали фойдаланишга, иқтисодиётни жадал ривожлантириш учун зарур бўлган энергиянинг ҳосил қилиниши ва сарфланишини барқарорлаштиришга ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл тижорат ташкилотларининг ваколатхоналарини аккредитация қилишни соддалаштиришга қаратилган ислоҳотлар амалга оширилмоқда, бироқ энергия ресурслари истеъмолчилари томонидан тўлов интизоми даражасининг пастлиги иссиқлик ва электр энергиясини етказиб берувчиларнинг молиявий кўрсаткичларига салбий таъсир кўрсатаётганлиги айтиб ўтилди.
Шунингдек мазкур қонунга кўра, иссиқлик ва электр энергиясини етказиб берувчилар томонидан истеъмолчиларга энергия ресурслари барқарор етказиб берилишини ҳамда сифатли хизматлар кўрсатилишини таъминлаш учун етказиб берилган энергия учун тўлов бўйича қарзларни ўз вақтида ундириш зарурияти юзага келмоқда.
Бундан ташқари «Давлат божи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида чет эл тижорат ташкилотларининг ваколатхоналарини аккредитация қилганлик учун давлат божи тўланиши назарда тутилмоқда. Шу билан бирга аккредитациянинг қайси даври учун давлат божи тўланиши аниқлаштирилмоқда.
Хусусан, Ушбу Қонун билан «Давлат божи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига тегишинча иссиқлик ва электр энергиясини етказиб бериш юзасидан хизматлар учун тўловлар бўйича қарзларни ундириш тўғрисидаги даъволар, аризалар ва шикоятлар билан фуқаролик ишлари бўйича ва иқтисодий судларга мурожаат қилинганда иссиқлик ва электр энергиясини етказиб берувчилар давлат божини тўлашдан озод этилишини, шунингдек уларнинг талабларини қаноатлантириш тўлиқ ёки қисман рад этилган тақдирда мазкур давлат божини ушбу етказиб берувчилардан ундириш имкониятини назарда тутувчи қўшимча ва ўзгартиришлар киритилмоқда. Шунингдек чет эл тижорат ташкилотларининг ваколатхоналарини Ўзбекистон Республикаси ҳудудида аккредитация қилишда давлат божини тўлаш ҳар бир йил учун амалга оширилишини аниқлаштирувчи ўзгартириш киритилганлиги ҳақида сўз юритди.
Сўнгра тадбир иштирокчиларига “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг қоидаларини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 02.02.2017 йилдаги ПҚ-2752-сонли қарори юзасидан тушунчалар бериб ўтди.
Мазкур Қарор билан коррупцияга қарши курашиш бўйича республика идоралараро комиссияси тузилиб, “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ унинг асосий вазифалари этиб:
коррупцияга қарши курашиш соҳасидаги давлат дастурларининг ва бошқа дастурларнинг ишлаб чиқилиши ҳамда амалга оширилишини ташкил этиш;
коррупцияга қарши курашиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи органлар ҳамда ташкилотларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш ва ҳамкорлигини таъминлаш;
аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга, жамиятда коррупцияга нисбатан муросасиз муносабатни шакллантиришга доир чора-тадбирларнинг ишлаб чиқилиши ҳамда амалга оширилишини ташкил этиш;
коррупцияга оид ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишга, уларни аниқлашга, уларга чек қўйишга, уларнинг оқибатларини, шунингдек уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этишга доир чора-тадбирлар самарадорлиги оширилишини таъминлаш;
коррупциянинг ҳолати ва тенденциялари тўғрисидаги ахборотни йиғиш ҳамда таҳлил этиш;
коррупцияга қарши курашиш бўйича чора-тадбирлар амалга оширилиши юзасидан мониторингни амалга ошириш, ушбу соҳадаги мавжуд ташкилий-амалий ва ҳуқуқий механизмларнинг самарадорлигини баҳолаш;
коррупцияга қарши курашиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш ва ушбу соҳадаги ишларни яхшилаш юзасидан таклифлар тайёрлаш;
коррупцияга қарши курашиш бўйича ҳудудий идоралараро комиссиялар фаолиятини мувофиқлаштириш этиб белгиланганлигини таъкидлаб ўтди.
Шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 3 январдаги “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги ЎРҚ-419-сонли Қонуннинг мазмун-моҳияти ҳақида ҳам қисқача тўхталиб ўтди.
Жумладан, Қонундаги асосий, яъни:
коррупция — шахснинг ўз мансаб ёки хизмат мавқеидан шахсий манфаатларини ёхуд ўзга шахсларнинг манфаатларини кўзлаб моддий ёки номоддий наф олиш мақсадида қонунга хилоф равишда фойдаланиши, худди шунингдек бундай нафни қонунга хилоф равишда тақдим этиш;
коррупцияга оид ҳуқуқбузарлик — коррупция аломатларига эга бўлган, содир этилганлиги учун қонунчиликда жавобгарлик назарда тутилган қилмиш;
манфаатлар тўқнашуви — шахснинг шахсий (бевосита ёки билвосита) манфаатдорлиги унинг ўз лавозим ёки хизмат мажбуриятларини лозим даражада бажаришига таъсир кўрсатаётган ёхуд таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳамда шахсий манфаатдорлик билан фуқароларнинг, ташкилотларнинг, жамиятнинг ёки давлатнинг ҳуқуқлари, қонуний манфаатлари ўртасида қарама-қаршилик юзага келаётган (мавжуд манфаатлар тўқнашуви) ёки юзага келиши мумкин бўлган (эҳтимолий манфаатлар тўқнашуви) вазият каби тушунчалар ҳақида ҳам йиғилиш иштирокчиларига тушунтиришлар бериб ўтилди.
Ўтказилган давра суҳбатида иштирокчиларни қизиқтирган саволларига суд раиси томонидан батафсил жавоблар бериб ўтилди.